** work#art-SoHG-origineel 

Scheepje op Houten Golven

 Werkplan kunstenaarsduo work#art, Bert van der Sluijs en Douwe Buwalda

 Praktisch

Vanaf 1 februari 2017 gaat work#art met 10 tot 15 vrijwilligers, in een speciale atelierruimte en onder hun artistieke en groepsdynamische begeleiding, werken aan het kunstwerk, hieronder beschreven onder ‘Motivatie’. Dit werk wordt in overleg verdeeld in dagdelen, waar nodig met roulatie, oplopend naarmate de Hanzedagen dichterbij komen. Tenminste een van de kunstenaars van work#art zal altijd in het atelier aanwezig zijn als daar gewerkt wordt.

Voor de dagelijkse praktische coördinatie van alle werkzaamheden zal een productieleider ingehuurd worden. Hij/zij zal toezien op de voortgang van de gezamenlijk gemaakte afspraken voor het werk. Dat zal o.a. inhouden: de levering en afvoer van materialen, de koffie en lunch, de contacten met meewerkende bedrijven en met de producent van de Internationale Hanzedagen 2017.

Werkperiode 02-01-2016 t/m 18-06-2017

Voorbereiding (incidenteel) 15-06-2015 t/m 15-03-2016
Voorbereiding (wekelijks)                 15-03-2016 t/m 31-12-2016
Werkperiode (intensiever)                01-02-2016 t/m 15-03-2017
Werkperiode (dagelijks)                   16-03-2017 t/m 18-06-2017
Werkperiode afbouw                        19-06-2017 t/m 23-06-2017

Voortraject

Het schaalmodel ‘Scheepje op Houten Golven’ werd al in 2007 door Bert van der Sluijs en Douwe Buwalda ontwikkeld ter gelegenheid van de expositie ‘Openbarstig weerbaar’ in de Koornmarktspoort te Kampen. In 2015 hebben de kunstenaars een plan ingediend bij de organisatie van de Internationale Hanzedagen 2017 te Kampen. Het ging om een project waarbinnen een uitvergrote versie van voorgenoemd schaalmodel wordt gerealiseerd.
In 2016 heeft opdrachtgever Niek va der Sprong Culturele Producties dit plan gekozen om uitgevoerd te worden als onderdeel van het Museumkwartier, een van de vier kwartieren waarin Kampen tijdens de Hanzedagen wordt opgedeeld.

Motivatie

Wat maakt dit project nu zo bijzonder?

De gemeente Kampen heeft voor de Internationale Hanzedagen 2017 de volgende missie geformuleerd: Met de internationale Hanzedagen willen we Kampen als moderne Hanzestad en de regio nationaal en internationaal onder de aandacht brengen.

Vanuit deze missie heeft kunstenaarsduo Douwe Buwalda en Bert van der Sluijs het plan opgevat om vanaf februari 2017 samen met 10 tot 15 vrijwilligers en onder hun supervisie

  1. Een kinetisch artwork te laten ontstaan: een locatiespecifieke installatie die hun benadering van de avontuurlijke handelsgeest, het vindingrijke elan bij samenwerking en de bedrijfsmatige dynamiek van het Hanzeverbond op kunstzinnige poëtische wijze in beeld brengt. Aan de hand van een schaalmodel als inspiratie, wordt een poëtisch beeld gerealiseerd van een Koggeschip, dansend op houten golven.
  2. Het gehele proces wordt dmv foto, film en interviews vastgelegd.
  3. Alle producten van niet ingeslagen wegen (gevolg van de artistieke eindsupervisie van work#art) binnen het maakproces worden tentoongesteld.
  4. Voorafgaand aan en naar aanleiding van het ontwikkel- en maakproces worden een aantal workshops ontwikkeld die aangeboden wordt aan geïnteresseerden: bv  de vrijwilligers, betrokken sponsoren (het bedrijfsleven en de overheden worden gestimuleerd om hun bijdrage aan het ‘Hanze-elan’ te leveren), bezoekers, bedrijven en (overheids)instellingen.Het kunstwerk wordt in beweging gebracht door publiek. De opzet is om het proces in zijn geheel te laten bepalen wat de exacte uitkomst wordt. Zo neemt iedereen deel aan iets dat in alle opzichten groter is dan jezelf. Publiek en makers worden met deze vorm van kunstbeoefening al doende uitgedaagd te ervaren of en hoe het ‘Hanze-elan’ nog leeft binnen de Kamper gelederen en of deze metafoor een perspectief naar de toekomst biedt.

De samenwerking met de vrijwilligers, tussen de vrijwillige deelnemers onderling en uiteindelijk tussen publiek en makers maakt dit project zo bijzonder>

De Nederlandse vrijwilligers zoeken we bij de diverse Vrijwilligerscentrales in Kampen e.o. Ook gaan we het UWV inschakelen voor mensen die een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben. We kunnen daarbij tevens gebruik maken van het Netwerk Hanzedagen van Niek van der Sprong Culturele Producties. Voor de internationale vrijwilligers hebben we contact met ‘de Olde Vechte’ in Hanzestad Ommen. Dit centrum biedt onder de zogenaamde E.V.S.-regeling jonge mensen uit Europa gelegenheid om ervaring op te doen in een vreemde omgeving. Ook zijn er contacten met COA-Dronten om geïnteresseerde, uitgeprocedeerde, vluchtelingen mee te laten doen. Goed voor hen, ons, de andere vrijwilligers en het grote publiek. COA-Dronten is bereid daartoe een begeleider in te zetten die met hen en hun specifieke ins- en outs bekend is.
Behalve op artistiek niveau is er ook m.b.t. de samenwerking in begeleiding voorzien. De grote diversiteit van deelnemers vergt een zorgvuldige afstemming op elkaar. Douwe Buwalda is naast kunstenaar ook professional op dit gebied. Lokale vrijwilligers komen in contact met interlokale, internationale en zelfs met gevluchte deelnemers. Dit gemêleerde gezelschap zorgt voor een ingewikkelde groepsdynamiek die professionele begeleiding noodzakelijk maakt. Het proces dat met elkaar wordt doorgemaakt , bepaalt mede de uiteindelijke vorm en uitstraling van  het kunstwerk. De makers nemen geleidelijk aan de verantwoordelijkheid voor het kunstwerk over en begeleiden als eigenaar het publiek om het presenteerde eindresultaat  verder in beweging te zetten.
Dit proces vormt de spin-off naar een keur van toepassingsmogelijkheden. Zie: uitwerking workshops.

Om de vrijwilligers inhoudelijk voor te bereiden gaan we met hen naar het Stadsarchief, het Stedelijk Museum Kampen en naar diverse tentoonstellingen die  ter inspiratie kunnen dienen. Zoals de ‘IJsselkogge’ die op het terrein van Nieuw Land in Lelystad onderzocht wordt.

Het vastleggen van het proces

Van het gehele proces wordt een registratie gemaakt via foto, video en interviews. De documentatie ervan wordt onderdeel van een expositie op de Hanzedagen zelf, waar ook aandacht besteed wordt aan de niet ingeslagen en of doorgezette wegen tijdens het proces. De tentoonstellingsruimte daartoe zal dezelfde uitstraling krijgen als de installatie. Zo wordt ieders inbreng gehonoreerd, ook al maakt het geen deel uit van het uiteindelijke kunstwerk. Bovendien geeft dit inzicht in het proces.
Belangrijk onderdeel van het project is dat het hele proces op video vastgelegd wordt en getoond tijdens de Internationale Hanzedagen 2017 in Kampen. Dat is een tijdrovend karwei, maar schier onmisbaar voor het project. We zijn bezig om dit als  stageplaats voor een aantal studenten aan te bieden. Het vastleggen op video is zo belangrijk omdat het enerzijds heel leerzaam is voor iedereen, inclusief duo work#art, om te kijken hoe deze aanpak hier gewerkt heeft; zowel op ‘goede’ als ‘slechte’ momenten. Daarnaast worden de ervaringen uit dit werkveld tijdens de workshops uitgewerkt en vertaald naar de actualiteit.
Het proces zal ook worden vastgelegd op foto en door middel van interviews. Ook die zullen te zien zijn tijdens de Hanzedagen in de speciaal ingerichte tentoonstellingsruimte. Gedurende de bouwperiode zal maandelijks een verslagje met foto’s in de digitale krant ‘Kampenonline’ geplaatst worden.

De installatie zelf tijden de Hanzedagen

De installatie wordt een uitvergrote, poëtische versie van het schaalmodel “Scheepje op Houten Golven”. In totaal wordt hij ongeveer 20 meter lang, 8 meter breed, 3,5 m hoog en een mast van 8 meter. Het geheel wordt vervaardigd uit vrijwel uitsluitend gerecycled materiaal
Het werk heeft als hoofdthema ‘Hanze-elan’. Trefwoorden hierbij zijn: experiment, expeditie, samenwerking, commitment, perspectieven, duurzaamheid en win-win gedachte. Net zoals tijdens de ontwikkeling van het Hanzeverbond zelf.
Het maakproces vormt een afspiegeling van dit thema en zijn trefwoorden. De deelnemers weten van te voren niet precies wat eruit hun samenwerking voort zal komen. Ze hebben daartoe zich verbonden aan dit avontuur door met medeneming van hun ervaring en inzet te laten gebeuren wat vooraf bijna onmogelijk leek.
Eenmaal op locatie, is de groep bouwers als collectief eigenaar van de bezienswaardigheid ter plekke. Het ‘Hanzedagen’ publiek wordt uitgenodigd de handen ineen te slaan om het gevaarte in beweging te zetten. Het kunstwerk is zo opgebouwd dat men dit alleen door vereende krachten voor elkaar krijgt. De bouwers begeleiden het publiek hierbij. Voor het toekijkend publiek zal het er uit zien alsof het niet kan, wat zich voor hun ogen afspeelt. Hiermee zullen doeners en kijkers samen ervaren dat wat van te voren nog onmogelijk leek, toch in gang te zetten is. Een actuele en poëtische visie op het aloude ‘Hanze-elan’.

De expositie van de ‘zij-producten’ en de verslaglegging van het proces zullen gedurende de Hanzedagen doorlopend te bezoeken zijn in de desbetreffende locatie. Zoals boven al genoemd zal hier ook een neerslag van het hele proces te zien zijn.

De workshops Er vinden komend jaar vier verschillende soorten workshops plaats:

  1. Voorafgaand aan het productieproces met de vrijwillige medewerkers. Om een beetje op te warmen en voor te bereiden op het komende proces.
  2. Tijdens het productieproces voor leveranciers en belangstellenden en mensen die mee willen denken om verdere betrokkenheid te genereren, informatie te geven over de voortgang en uitwisseling plaats te laten vinden. Dit is een uitvloeisel van workshops tijdens onze eigen Wassende Maan Dagen.
  3. De workshops ‘Hanze-elan anno 2017’ vinden tijdens de Hanzedagen zelf. Ze worden ingebed in het brede kader van de Hanze-dagen en zullen op aangegeven tijden in een aangegeven locatie plaatsvinden. Er zijn, naast TGI allerlei werkvormen mogelijk.
    Er staan lijntjes uit naar twee mensen die de workshop kunnen leiden.
  • Thema: work#art Heeft haar aanpak, werkwijze en perspectief ‘op het spel’ gezet, onderzocht wordt hoe deze werkwijze als zinvolle bijdrage aan het Hanze-elan op de kaart kan worden gezet.
  • Qua deelnemers valt hierbij te denken aan diverse ondernemersverenigingen in Kampen: ZP, VOC, IC, bestaande organisatieverbanden binnen klein- midden- en grootbedrijf. Ook op regionaal niveau. Maar ook de gasten: afvaardigingen van de andere Hanzesteden en bestuurlijke gremia.
  1. Ook na de Hanzedagen is er gelegenheid om in te schrijven op deze workshop. Er  kunnen workshops gegeven worden in allerlei verband over de resultaten en bevindingen van dit project.

Manier van werken en organisatie

Voorafgaand aan het maakproces wordt zo weinig mogelijk op papier vastgelegd. Dit om te bewerkstelligen dat alle ruimte geboden wordt voor ieders inbreng. Daarmee komen we tegemoet aan de noodzaak om met elkaar datgene boven water te krijgen wat ieder individueel nooit bedenken zou. De maximale inbreng van ideeën en oplossingen gaat zorgen voor een onvermoede uitkomst van het  kunstwerk. Het maakproces wordt op video vastgelegd en zal voor publiek een verhelderend inzicht geven op wat enthousiasme vermag. In een parallelle tentoonstelling zullen de pogingen die de eindstreep niet gehaald hebben (zij-producten), getoond worden. Ook dit geeft inzicht op het maakproces, waarbij ‘trial and error’ meewerken aan de kwaliteit van het eindresultaat.
De medewerkers zijn vrijwilligers van alle leeftijden (adolescent tot 65+er) vanuit alle hoeken van de samenleving (kerkelijke gezindten en sociale lagen). Zowel Kampenaren als enthousiaste mensen van buiten de stad- en landsgrenzen tot het COA aan toe.  Kortom we streven naar een zo groot mogelijke diversiteit. Het Hanzeverbond oriënteerde zich vanaf zijn begin al heel internationaal en dit project zal daar dan ook een afspiegeling van zijn. Wij voorzien dat deze vrijwilligers in slechts beperkte mate voor meerdere dagen per week zich kunnen in zetten voor het proces en gaan dan ook inzetten op een soort ploegendienst waarvoor een serieus beroep gedaan zal worden op een stevige coördinatie van het productieproces.

Voor wie het aandurft is de complete versie hier te lezen.