werk # affiche ANKLANG

Anklang

een lyrisch onderzoek

Een Odyssee die gebruik maakt van alles wat we tot nu toe verkenden en uitwerkten. Soms raakt zo’n verkenning echt uitgewerkt en kan er rustig de fik in. Soms vonkt er iets nieuws in op dat nieuw leven ingeblazen krijgt. Zo’n ooit actief beeld ontwikkelt in sluimerstand dan nieuwe wortels en boort er nieuwe bronnen mee aan.

Stilstaan bij begane grond’ is zo’n beeld. Deze verkenning uit 2009 weigert naar mottenballen te ruiken en dient zich als vanzelfsprekend opnieuw aan bij dit project. Tastten pen en krijt aanvankelijk een binnenruimte af en vonden ze hun zinnen uitgewist terug op de vloer; in ANKLANG trekken ze als odyssee naar buiten en boren hun poëtisch rizoom in eeuwenlang begane grond.

Die grond is overal. Met deze installatie kiezen voor het aloude Thracië. Bakermat voor een culturele dynamiek die Europa is gaan heten. Een samenhang van zinnen die zich gaandeweg een weg schreven, nu eens overzicht gaven, dan weer tot voorschrift verwerden. Voortdurend pakt het proces haar vertrekpunt weer op, gemarkeerd door een still: ‘waar was ik ook maar weer gebleven’. We maken deel uit van een gebeurtenis die schreeuwt om een actuele verkenning op grotere schaal; wat ons betreft via: ‘art on the pulse’.
Een lyrisch onderzoek dat een vitale echo in zichzelf en om zich heen zoekt. Een nieuwe bron in een totaal andere setting. Nooit bedacht toen het ontstond. Toch blijkt wat we toen ontwikkelden, naadloos te passen in ANKLANG.
Net als ‘Vermoeid Landschap’, ‘Goud op Snee’ en ‘vanzelfsprekend’. Dat laatste beeld zoekt zich een weg in onze samenwerking met Mark Nieuwenhuis.
Contact is ons dierbaar. Alleen in contact kan ervaring daadwerkelijk plaats vinden en omgezet in een leven als kunstwerk. Met het leven en de mensen om ons heen, met de aarde die we als omgeving verkennen en met de actualiteit van het moment zoals we die beleven.
Zo ook nu, met Mark Nieuwenhuis, trompettist en componis. We vertelden al eerder van hem. Hij toert deze maanden door Griekenland met de band van Giannis Haroulis, een volkszanger pur sang, die met zijn poëtische complexe teksten en op oude volksmuziek gestoelde muziek een groot publiek inspireert. De band is een hechte groep muzikanten waartussen Mark als vreemde eend wonderwel zijn werk weet te doen.

Griekse sierstripbanner

Het gebied van Thracië is vanaf het 5e millennium voor Christus bewoond door de Indo-Europese Thraciërs. Het is moeilijk te zeggen tot hoever hun gebied zich uitstrekte. Een groot deel van de Thraciërs zwierf rond. Onze odyssee nu, beperkt zich tot Griekenland en Bulgarije.

Vanaf de 8e eeuw v.Chr. werd de Thracische kust gekoloniseerd door de Grieken.
De Thraciërs slaagden erin zich af te schermen van de Griekse invloed. Anderzijds was er een Thracische invloed op de vroege Griekse samenleving, zoals onder meer blijkt uit de overname van de Thracische oorlogsgod Ares en de verering van de uit Thracië afkomstige Orpheus.
Het feit dat men Orpheus in de klassieke oudheid als Thraciër zag, toont aan dat Thracië als centrum van de muziek in het oude Griekenland werd gezien. De invloeden van de Thracische muziek zouden blijven voortleven in de muziek en dans van de streken die Thracië besloeg. Maar die een eigen karakteristiek ontwikkelden in de dorpen, de valleien, de eilanden, de streken ..
Ze vormen de voorlopers van wat wij tegenwoordig oppervlakkig herkennen als typische Bulgaars, Macedonisch, Grieks, Turks. Daar valt veel meer over te zeggen. We lazen veel boeken hierover. Hieronder beperken we ons tot drie titels.

Muziek heeft als oorsprong klank, in herhaling vormt zich een mantra en vanuit een mantra vormt zich een beeld. Zo’n beeld ontwikkelt zich op haar beurt weer tot een complex van samenhangen, een taal waarin allerlei betekenis zit opgeslagen en leidt tot denk en dans en stijlpatronen.

Europa bestaat langzaamaan uit 28 landen, maar de samenhang dient steeds opnieuw gezocht en ondervonden. Met deze lyrische zoektocht gaan we terug naar de oorsprong van de Europese beschaving om een artistieke aanzet te vinden voor een nieuwe samenhang die verschillen gebruikt en overstijgt. Een benadering die verwondering en enthousiasme oproept in plaats van dat ze vervreemding in de hand werkt.

Het multimediaproject ‘Anklang’ bestaat uit drie onderdelen

*   ‘Goud op Snee’ – een bestaand maar te restaureren en opnieuw in te zetten beeld.
*   ‘Vermoeid Landschap’ – een reeds ingezette ontwikkeling als locatiespecifieke installatie – meemaken
*   ‘Anklang’ – een inmiddels gestart maar nog volledig openstaand multimedia onderzoek dat we in de vorm van een expeditie
meemaken en doormaken – uitmondend in een ..

litteratuur:
Nada Brahma De wereld is geluid – een speurtocht door muziek en bewustzijn door Joachim-Ernst Berendt met een voorwoord van Fritjof kapra 1988 East-West Publications Den Haag.
Lament of Epirus – an odyssey into Europe’s oldest surviving folk music by Christopher King – W. W. Norton & Company, [2018] NewYork:
Water – een geofilosofische geschiedenis René ten Bos Uitg Boom
De jacht op het sublieme – Piet Gerbrandy Uitg. De Bezige Bij Amsterdam

 

Hieronder houden we je op de hoogte over de voortgang van het project ANKLANG.